Za nami kolejny rok działalności, a w nim: setki ton żywności ocalonej od wyrzucenia, dziesiątki tysięcy osób objętych pomocą w trudnej sytuacji, współpraca z podmiotami prywatnymi i publicznymi oraz wolontariuszami. Wszystko to kryje się za liczbami i grafikami w tym podsumowaniu. Warto poznać szczegóły – zapraszamy do lektury raportu 2025!

Zasięg geograficzny – powiaty

Podmioty, które otrzymały pomoc za pośrednictwem Banku, zlokalizowane są przede wszystkim na terenie Małopolski. Żywność trafiła do organizacji partnerskich we wszystkich małopolskich powiatach. Największy tonażowo udział dostaw skupił się w Krakowie oraz powiatach gorlickim,  myślenickim i tarnowskim. Szczególnie widoczna jest dominacja stolicy regionu (przeszło trzykrotnie większy tonaż pomocy względem drugiego w zestawieniu powiatu myślenickiego). W przypadku czterech powiatów (dąbrowski, gorlicki, nowosądecki, olkuski) niemal wyłącznym źródłem przekazanej pomocy był unijny program żywnościowy, czyli Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową (FEPŻ). Z kolei żywność, która trafiła do BŻK w drodze darowizny, wyraźnie przeważała tonażowo w powiatach miechowskim i tatrzańskim oraz w powiatach miejskich.

Struktura dostawców

 W roku 2025, stosunek wagowy obu wspomnianych wyżej źródeł żywności kształtował się na poziomie około 3:2, z przewagą darowizn. Względem roku poprzedniego, udział wolumenu z programu unijnego wzrósł o kilka punktów procentowych. Wśród darczyńców komercyjnych, zdecydowanie najwięcej żywności przekazały sieci sklepów – ponad 70% wagowych. Jest to przeszło czterokrotnie więcej, niż w przypadku drugich w zestawieniu tonażowym producentów. Porównanie liczby podmiotów z obu tych grup wypada natomiast odwrotnie – firm produkcyjnych było ponad dwa razy więcej, niż firm handlowych. Analiza największych dostawców obrazuje, jak istotną część działalności Banku stanowi zagospodarowanie nadwyżek jedzenia z handlu. Cztery pierwsze lokaty zajęły Biedronka, Netto, Makro oraz Auchan. Łącznie przekazały one ponad 1300 ton produktów, czyli niemal 40% całej żywności otrzymanej przez BŻK. Wśród dziesięciu spółek o największych dostawach znalazło się również trzech wytwórców. Zajmują się oni produkcją napojów, a w przypadku Maspexu również szeregu innych artykułów FMCG.

Struktura odbiorców

Niecała połowa pomocy przekazanej przez Bank Żywności w Krakowie trafiła do organizacji pozarządowych. Było ich łącznie 77, co stanowi najliczniejszą grupę wśród organizacji partnerskich Banku – około 48% wszystkich podmiotów. Pozostałe znaczące kategorie partnerów – tak tonażowo, jak i liczebnie – to instytucje wyznaniowe (zakony, parafie, zbory) oraz samorządowe jednostki pomocy społecznej. Wśród tych ostatnich przeważała pomoc pozyskana z funduszy unijnych. Była ona ponad dziesięciokrotnie większa wagowo, niż żywność pochodząca z darowizn. W pozostałych kategoriach beneficjentów dominowały natomiast dostawy spoza FEPŻ. Dziesięciu największych tonażowo partnerów otrzymało łącznie ponad jedną trzecią żywności rozdystrybuowanej przez krakowski Bank, zaś pozostałą część wydano do 150 innych organizacji. Ukazuje to sporą różnorodność wśród naszych odbiorców – pomoc trafiła zarówno do tych bardzo dużych, jak i drobnych. Prawie 50 ton produktów zostało przekazanych w ramach transferów wewnętrznych do innych Banków, zrzeszonych w Federacji Polskich Banków Żywności.

Lata 2024 i 2025 – zestawienie najważniejszych liczb

Szacunkowa liczba osób objętych pomocą w obu okresach pozostała na stałym poziomie, przy czym w roku 2025 nieznacznie wzrosła liczba organizacji otrzymujących żywność. Bardziej wyraźny przyrost rok do roku – o prawie jedną piątą – dotyczył natomiast grupy dostawców. Wolumen darowizn żywnościowych do Banku uległ nieznacznemu zmniejszeniu, co jednak zrekompensowały dostawy w ramach FEPŻ, których łączna waga zwiększyła się o około 166 ton. Sumaryczny tonaż z obu źródeł wzrósł o niecałe 5%, do poziomu 3343 ton. Wartość produktów pozyskanych przez Bank przekroczyła 36 milionów złotych, wg cen z grudnia 2025. Daje to przyrost o około 1,7 miliona złotych względem roku poprzedniego. Zwiększenie wartości dostaw jest szczególnie widoczne w przypadku programu unijnego. Liczba zbiórek żywności zasilających Bank spadła, co wynika z jednorazowych akcji zewnętrznych w roku 2024 (Ukraina, powódź), które nie miały swoich odpowiedników w roku 2025.

Zbiórki żywności

Podczas największej Zbiórki Świątecznej udało się zebrać powyżej 40 ton artykułów, które trafiły następnie do potrzebujących przed Bożym Narodzeniem. Wynik ten był o 4 tony lepszy, niż podczas analogicznej akcji rok wcześniej. Druga co do wielkości Zbiórka Wielkanocna pozwoliła uzyskać niecałe 34 tony produktów – w porównaniu do prawie 36 ton w 2024 roku. Obie te zbiórki odbyły się przede wszystkim w dużych punktach handlowych. Inną specyfiką cechuje się Krakowska Zbiórka Żywności, którą zgłoszone firmy i instytucje przeprowadzają wśród swoich pracowników. W tym przypadku dwie ostatnie edycje były zbliżone wagowo. Po zsumowaniu, tonaż wszystkich trzech zbiórek krakowskiego Banku Żywności w 2025 roku wyniósł niemal 85 ton, czyli o ponad 2 tony więcej względem roku poprzedniego.

Otrzymane i wydane produkty – struktura towarowa

Po stronie przyjęć przeważały dostawy od Federacji Polskich Banków Żywności, która odpowiada za obsługę środków z FEPŻ. Były one głównym źródłem produktów o długim terminie przydatności (takich jak artykuły sypkie, oleje czy konserwy mięsne), a także mleka i nabiału. Natomiast artykuły szybko tracące ważność Bank otrzymał przede wszystkim od marketów. Towary takie, jak warzywa, owoce i ich przetwory, a także pieczywo, są zazwyczaj oferowane przez sieci handlowe w dużych ilościach, co czyni je szczególnie podatnymi na zmarnowanie. Uwidacznia to drugi, obok pomocy osobom w trudnej sytuacji, filar działalności BŻK, czyli przeciwdziałanie stratom żywności. Na osobną uwagę zasługują napoje, które do magazynu trafiały głównie od producentów. Dobrze koresponduje to z omówionym wyżej zestawieniem największych dostawców.

Proporcje wagowe po stronie wydań przedstawiały się podobnie, jak w przypadku dostaw. Owoce, warzywa i wyroby pochodne stanowiły największą jednolitą grupę produktów. Liczniejsza tonażowo była jedynie zróżnicowana kategoria „inne”. Zaliczają się do niej m.in. kawy, herbaty, płatki śniadaniowe, żywność dla dzieci i wiele innych, w tym artykuły przemysłowe. Lwia część pomocy przekazanej partnerom pochodziła z trzech największych kategorii towarowych, widocznych na diagramie. W ujęciu wagowym było to około 44% wydań dla jednostek budżetowych, 58% dla instytucji wyznaniowych oraz 63% dla organizacji trzeciego sektora. Pozostałe, mniejsze grupy towarów zostały rozdysponowane beneficjentom w sposób bardziej równomierny.

Magazyn przemysłowy

Poza magazynem podstawowym, który gromadzi żywność, BŻK prowadzi ponadto mniejszy magazyn przemysłowy. W 2025 roku darczyńcy przekazali do niego głównie karmę dla zwierząt, o łącznej wartości prawie ćwierć miliona złotych. Druga, mniejsza kategoria, składa się z kosmetyków (wartość powyżej 80 tysięcy złotych). Waga wydanej karmy przekroczyła 11,8 tony, z czego trzy piąte całości trafiło do czterech stowarzyszeń opieki nad zwierzętami. Pozostali beneficjenci świadczą pomoc potrzebującym – nie jest to bez znaczenia, ponieważ posiadanie zwierząt przez osoby w trudnej sytuacji jest ważnym elementem podnoszącym jakość życia.

Działania dodatkowe

Do podstawowych zadań Banku Żywności w Krakowie należy wsparcie żywienia osób najbardziej potrzebujących. Służy temu pozyskiwanie nadmiarowego jedzenia z produkcji, dystrybucji oraz handlu, które w przeciwnym razie mogłoby ulec utylizacji. Istotną rolę spełniają także produkty otrzymane z unijnego programu pomocy żywnościowej.

Oprócz wymienionych działań podstawowych, Bank organizuje liczne działania wspomagające. Do tej kategorii zalicza się m.in. Dobry Sklep w Krakowie, z którego usług skorzystać można nieodpłatnie, po skierowaniu przez opiekę społeczną. W 2025 roku z tej formy pomocy skorzystało 368 osób, które pobrały łącznie 47 ton produktów żywnościowych. Sklep oferuje również swoim klientom doradztwo i warsztaty z zakresu zdrowego żywienia oraz gospodarowania jedzeniem. Działalność edukacyjna BŻK obejmowała ponadto zajęcia sfinansowane w ramach podprogramu FEPŻ, o tematyce m.in. kulinarnej, dietetycznej czy konsumenckiej. Łączna liczba uczestników tych warsztatów sięgnęła trzech tysięcy. W ramach kampanii społecznych, skierowanych do szerszej publiczności, Bank promował racjonalne gospodarowanie żywnością oraz zaangażowanie w wolontariat.

Na co dzień w pracę BŻK, oprócz kilkunastu pracowników etatowych, angażuje się kilkunastu wolontariuszy indywidualnych, którzy odpowiadają m.in. za bieżące funkcjonowanie Dobrego Sklepu, prace biurowe, promocję czy pozyskiwanie funduszy. Okresowo przy sortowaniu, pakowaniu i doręczaniu paczek żywnościowych uczestniczą dziesiątki wolontariuszy korporacyjnych. W 2025 roku, we współpracy z Grodzkim Urzędem Pracy, prace społecznie użyteczne dla Banku wykonało 10 osób objętych aktywizacją zawodową. Ponadto dwie zbiórki, organizowane przez BŻK w okresach przedświątecznych, nie mogłyby dojść do skutku bez udziału setek wolontariuszy, w tym uczniów i osób starszych.

Zakończenie

Analiza danych liczbowych nie oddaje w pełni zaangażowania wielu ludzi, którzy przyczyniają się do funkcjonowania oraz rozwoju Banku. Dlatego na koniec chcemy skierować podziękowania do wszystkich pracowników i wolontariuszy, jak również do osób i firm, które udzieliły wsparcia w jakiejkolwiek formie – materialnej bądź finansowej. Na osobne wyrazy uznania zasługują ponadto organizacje partnerskie Banku. Ich współpraca i doświadczenie są nie do przecenienia, gdy chodzi o docieranie z pomocą do potrzebujących. Mamy nadzieję na wiele dalszych, wspólnych sukcesów w przyszłości.

Aby śledzić bieżącą aktywność Banku Żywności w Krakowie, zachęcamy do zaobserwowania  profili w mediach społecznościowych:

Facebook: https://www.facebook.com/bzkrk

Instagram: https://www.instagram.com/bankzywnosciwkrakowie/

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/bank-żywności-w-krakowie/

Naszą działalność można wspomóc finansowo – przycisk Wesprzyj znajduje się na górze strony.